Tag Archives: onderrig

Om die vuur van belangstelling aan te vlam

Standaard

Ek is ‘n week of drie gelede gevra om my klasgee-filosofie te verwoord.  Hierso is dit (in my mooiste Engels):

>>

Personal teaching philosophy

I teach, because it is fun for me to do so. I enjoy facilitating discussion and seeing people grow in the complexities of and naunces in their thinking. It is a way for me to serve, maintain hope and create meaning through the work I do.

Teaching to me is more than the mere transferral of content matter; it is a critical engagement with knowledge and the community (and landscapes) of practice within which it is constructed and shared – and at its heart is a reciprocal, trusting relationship with those you teach and with those from whom you learn.

Apart from teaching the curriculum, it is important for me to develop students’ creative and critical reasoning skills, for them to challenge the status quo – and to keep their inherent interest and curiosity alive: “Education is the kindling of a flame, not the filling of a vessel” (Socrates).

I recognise the responsibility of being a teacher and vow to practise my profession in an ethical manner. I believe in the scholarship of teaching and learning – in reflecting and improving on the strategies I employ to facilitate learning, and remaining active in the research field, as a lifelong learner.

I subscribe to constructivist and connectivist learning theories and believe in blended learning, catering for personal differences of students in terms of their diverse backgrounds, personal experiences, multiple intelligences and preferred learning styles.

I want to challenge and surprise (even frustrate) the students I teach; make them feel and think; inspire them to act; make them laugh, and be confident.

Sharing in their lives, their thoughts and fears, joys and sorrows is my reward.

As teaching remains a challenge I will be open to criticism and welcome new ideas.

>>

Wat sou jy toevoeg? Waarvan verskil jy?

In die era van Facebook, sal jy jou oud-onderwysers opsoek?

Advertisements

Om die lande van Afrika weg te gooi

Standaard

africa-mapNou die dag gooi ek amper ‘n pamflet weg waarop ‘n uitgewersmaatskappy ‘n kaart van Afrika het.  (Op die kaart is hulle logo oral waar hulle ‘n verspreidingstak het; amper in elke Afrikaland).  Sommer ‘n simpel pamflet.

Met die dromflap oop bekyk ek vlugtig my kontinent en wáár elke Afrikaland lê:  Togo, Benin, Burkina Faso.

Vreemd, dink ek, dat Aardrykskunde op skool atlyd vir my so ‘n onbenullige vak was.  Ek moes met moeite memoriseer dat hulle in die Vrystaat met mielies boer – ‘n feit wat vir ‘n stadskind in die Kaap nie veel beteken nie.

En daar waar ek toe staan, vooroorgebuk – gereed om Afrika weg te gooi – vang die nuuskierigheid my opeens: ek wil wéét waar elke land van Afrika is.

Ek hou die pamflet; gooi ander goed weg en besluit om die kaart te probeer memoriseer.

Die kaart laat dink my aan ‘n Aardrykskunde-eksamenvraag: tipies sou jy genommerde lande moes identifiseer. En die laerskoolonderwyser sou jou waarsku dat jy die kaart op bladsy 57 moet leer vir die toets.

Hmf.  Om te memoriseer is nie meer maklik nie.

Ek lees die rondom-die-Sahara lande se name, bekyk die grense en probeer dan die name herroep sonder om te kroek.  Ek herhaal die proses, tel later die dag weer die pamflet op en besef dat ek eintlik net my korttermyngeheue gebruik…

En toe tref dit my: ek is ‘n totale idiot.

Ek is só gekondisioneer om Aardrykskunde te memoriseer soos vir ‘n eksamenvraag, dat ek nie besig was om enigiets te leer nie.  Want om al die lande tydelik te kan uitken, leer my niks méér van enige van die Afrikalande nie.  Ek verwyl my tyd met ‘n sinlose memory game en nie met ‘n heelbrein leerervaring nie.

Ek onderrig myself verkeerd.

Hoe leer ‘n mens?  Ek wéét mos.  Ek wéét hoe leer werk:  Jy moet neuronverbindings skep; jy moet ‘n netwerk van kennis voortbou op bestaande kennis; jy moet jou meervoudige intelligensies inspan.

In plaas daarvan om die hele kaart deur te lees sodat ek dit ná ‘n ruk foutloos kan herroep, moet ek eerder land-vir-land ‘n bietjie gaan oplees op Wikipedia.  Síén hoe lyk die land se mense, wat hulle issues is, wat elke land uniek maak; eie assosiasies vorm met die nuwe kennis, sodat Togo nie net ‘n naam op ‘n kaart vir my is wat ek soms aan verkeerde grense koppel nie, maar dat ek die landsgrense kan inkleur met ‘n volle prentjie van ‘n volwaardige nasie.

So dikwels onderrig ons leerders bloot om feite te herroep in toetssituasies.  Ons moedig dit derhalwe aan.  Maar om dooie landsgrense te memoriseer, is nie lekker nie – dis vervelig; ons maak kinders se natuurlike fassinasie met die wêreld om hulle dood.

* * *

Eers nadat ek saam met ‘n vriend deur die nege provinsies van Suid-Afrika getoer het – en ek die veranderende landskap eerstehands kon ervaar – verstáán ek mynbou en mielies – én gee ek actually om.

Stadig maar seker, is ek besig om my passie vir aardrykskunde te herwin.  Net soos my pamflet van Afrika.

Leer dink #1: I think therefore I create

Standaard

Jou brein is ‘n komplekse netwerk van neurone wat elektronies, chemies en biologies met mekaar verbind (is).  Of altans, dis hoe ek dit verstaan.

Ander mense sal dalk eerder na die verskille tussen linker- en regterbreinlobbe verwys, of die chemiese balans en dopomienvlakke in jou brein.  Ek wil vir eers volstaan by ‘n netwerk van neurone.

synaptic-connectionsWanneer jy jonk is, werk jou brein volstoom om nuwe neurone met mekaar te verbind.  Teen die tyd dat jy die woordjie “mamma” aanleer, het jy alreeds ‘n verweefde netwerk van neurone waarby jy dié brokkie inligting kan voeg.  Borsmelk, warmte, liefde, kos, troos, hulp en gemak word als by die één woordjie ingebed.  Tesame met die ma se gesig, stemtoon en -klank, en roetine.

Aanvanklik flans jy vanuit al die dele van jou brein hierdie konsepte saam tot woorde.

Chomsky het gespostuleer dat kinders ‘n natuurlike taalverwerwingsmeganisme het, juis omdat hulle hele brein ophelder as ‘n kind ‘n nuwe woord aanleer.

Daarteenoor gebruik volwassenes meestal net geïssoleerde dele van hulle brein as hulle ‘n tweede- of derdetaal lateraan aanleer.  As jy byvoorbeeld “umama” memoriseer, skep jy slegs ‘n flouerige nuwe neuronverbindinkie tussen dié nuwe woord en jou moedertaal-eweknie (wat vollediger ingebed is).

Dit bring ons by leer en onderrig.

As ons besef dat kennis, vaardighede en waardes wat ons onderrig, eintlik nuwe neuronverbindings is wat deur elke leerder geskep moet word (en nie net ‘n copy-en-paste kennisoordrag-oefening is nie), dan hou dit daadwerklike implikasies in t.o.v. hóé ons onderrig en hoe ons verseker dat dit wat geleer word, by die regte, reeds-bestaande neuronverbindings inskakel.

(Onthou: leerders is konstant besig om hulle breine te gebruik, hetsy dit is om ou paadjies voos te stap of nuwe paadjies uit te lê.  Selfs in jou slaap bewandel jy in jou drome die stegies van jou brein.  ‘n Leerder is dalk nie aldag besig om jou kurrikuluminhoud se neuronverbindings te skep nie, maar hy/sy is wel aan die skep.)

Hoe nou gemaak met beter leer?

Uiteraard wil ons almal graag slimmer wees: dinge beter verstaan; makliker onthou en gouer snap.  Eienaardig hoe lief skole en universiteite daarvoor is om kennis en feite op jou te dump, maar hoe min moeite daarmee gedoen word om denkvaardighede te onderrig.

Ek vermoed jy kan dinge beter verstaan, makliker onthou en gouer snap as jy moeite doen om met jou hele brein nuwe neuronverbindings aan te las.

As jy byvoorbeeld die woordjie “idolo” (Xhosa vir “knie”) moet onthou: buig jou knie, vat aan die ronde knieskyf (patella), sê “idolo”, rol die o’s met jou mond, koppel dit aan verwante konsepte soos draf, skop, hardloop, skarnier…  Eers dán gaan jy direk in Xhosa begin dink.

Of, gestel jy moet iets oor “solar power” aan graad 4 leerders onderrig; moenie  oor sonpanele en elektrisiteit praat voordat hulle nie verstáán waarvandaan die woordjie “solar” kom nie.

Ons gooi te dikwels feite soos bakstene na leerders; maar verduidelik nooit vir hulle hoe om die goed op mekaar vas te sement nie.  Just another brick in the wall.

Dalk is dit tyd dat ons ‘n bietjie sementmeng- en troffeltegnieke moet onderrig.

Die radio vra: Kan blogs goeie waardes bevorder?

Standaard

“Het blogs ‘n rol te speel in die bevordering van goeie waardes?” is die vraag wat ek môreoggend moet beantwoord.

Enige idees?  Ná my vorige posts oor Seks met skoolmeisies en Seks met ouer vroue weet ek nie of ek die beste persoon is om die vraag te beantwoord nie, hehe.

‘n RSG-omroeper wil blykbaar ‘n program saamslaan oor “waardes” en “jongmense” en die idee is dat ek die buzzword “blog” moet ingooi.

Hoe dink julle? Kan ‘n mens blogs suksesvol inspan om “waardes” te onderrig?

Ek probeer met my lesse wat ek onder LIFE SKILLS skryf (soos my posts oor rook, drink, vloek en vry) kontensieuse kwessies aanraak, maar hoe dink julle?  Hoe onderrig ‘n mens waardes aan jongmense?

Sou julle tieners aanmoedig om facebooking met blogging aan te vul?

Konstruktivisme #3 – Vrae vra sonder antwoorde

Standaard

Almal van ons onthou ‘n onderwyser voor in die klas wat ‘n les aanbied.  Hy/sy praat oor die onderwerp en vra elke nou en dan ‘n vraag – soms gerig aan ‘n spesifieke individu; soms skiet die hande op in die lug.  Vir die onderwyser is dit ‘n geleentheid om die les te stuur in ‘n rigting, of om leerders wie se gedagtes afdwaal, te laat wakkerskrik, of om te kyk of die leerders volg wat aangaan.

Ook ken ons van vraestelle met langvrae en kortvrae – langvrae wat meestal ‘n bietjie begrip toets en kortvrae wat basiese feitekennis bepunt.

Maar wat is die doel van vrae vra aan leerders?  Wil ons regtig net regte/verkeerde antwoorde hê wat ons kan merk en bepunt vir ‘n rapport?  Wil ons net hê leerders moet kiertsregop sit in ‘n klas?

Moet vrae mooi antwoorde hê?  (…en meervoudige keusevraelyse net antwoorde wat onderling uitsluitend is? :P)

In leergesentreerde klaskamers is die rede vir vrae eerstens om leerders te laat dink – krities en bevraagtekend oor die werk te laat reflekteer – en tweedens om hulle antwoorde/ redenasies/ bykomende vrae met mekaar te laat vergelyk en bespreek.  Die onderwyser fasiliteer dié onderhandeling van kennis en begrip, en begelei hulle tot hoër orde denke (toepassing van die inligting, sowel as die opbreek en bymekaarvoeg, of integrasie van verskillende insigte wat opgedoen is, en die uiteindelike nadink en refleksie oor dit wat geleer is en hoe die nuwe werk inpas by vooraf kennis).

Om soos vorige onderwysers klas te gee, is maklik (en soms nodig).  Dit is hoekom so baie onderwysers outomaties terugval op ‘n lesingformaat met vrae-en-antwoordsessies.  Jy as onderwyser is tog die draer van kennis, laat jy die leë koppe vul… 😉

Dis moeiliker om leerders te laat dink en redeneer, en om seker te wees dat hulle gedagtes en besprekings nie afdwaal nie.  (‘n Mens moet tricky vrae vra en take uitdink wat die leerders aan die dink sal kry.)

Hoe vra jy jou vrae in die klas?

Volg hierdie skakel http://www.teacherstoolbox.co.uk/constructivism.html vir meer info oor konstruktivisme.

Sleep jou skool hof toe en sue hulle!

Standaard

Ek weet ons is nie in Amerika nie, maar ek’t gewonder of ons ons skole/kolleges/universiteite, of dalk spesifieke onderwysers/dosente, mag dagvaar vir swak onderrig?  Is goeie onderrigleer nie ‘n eksplisiete diens wat in die skoolfondsbetaal-kontrak onderneem word nie?  Is dit nie iets waarop kinders/studente geregtig is nie?

Ek onthou ‘n paar briljante onderwysers en dosente by wie ek al klas gehad het, maar ek weet van heelwat meer pedagoge wat allermins ‘n passie vir onderwys of die onderrigproses laat deurskemer het.  Veral naskools is daar instansies wat kwansuis in ‘n wetenskaplike milieu onderrig, maar duidelik geen kennis dra van die mees resente artikels oor goeie onderrigleerpraktyk nie.

Universiteite word mos soos besighede/sakeondernemings bestuur deesdae.  Teaching and Learning bly die core activity, maar daar is groter klem op financial sustainability en gehalteversekering van die geykte prosesse.

Pick ‘n’ Pay het die beleid dat as daar ‘n produk op hul rakke is waarvan die sell-by-date al verval het, dan sal hulle die produk van die rak afhaal en vir die een wat dit opgemerk het, ‘n soortegelyke (maar vars!) produk vanuit hulle stoorkamers gee – verniet.  Die kliënt is per slot van sake geregtig op vars produkte en die winkel is liable indien hy vrot produce per ongeluk verkoop.

Hoekom geld dieselfde nie vir die onderwyspraktyk nie?

As die wetenskap al van voor 1980 duidelik gewys het wat goeie onderrigleer is (leer(der)gesentreerde onderrig, gegrond op konstruktivistiese leerteorieë) en hoe om effektief die didaktiek in verskillende klaskamersituasies toe te pas – hoe kan skole wie se primêre doel dit is om leerders te onderrig, bloot geen notisie (ge)neem (het) daarvan nie?

Hoe kan dit wees dat kolleges voortploeter in lesingformaat-lesse?  Hoe kan dit wees dat studente klaskamertake ontvang wat totally outdated is?

Hiermee probeer ek nie uitkomsgebaseerde onderwys kritiseer nie; inteendeel, die nuwe skoolkurrikulum vind juis aansluiting by die laaste 50 jaar se navorsing.  Ek lewer kritiek oor al daai nikswerd onderwysers en dosente wat elke greintjie passie uit ‘n vak gepers het en jou verveel het met hul monotoon voortlees van werk uit die handboek.

Ek eis my en my ouers se geld terug!  Want daai produk was well beyond its sell-by date!

Ek gaan ‘n bietjie uitwerk hoeveel uur van my lewe met saalperiodes vermors is…