Ek sien ek pryk op ‘n foto by LitNet: http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&cause_id=1270&news_id=68462&cat_id=254
Kyk of jy my kan vind tussen al die hooggeplaasdes en edele profete!
November 11, 2009
Die ou oom wat rokerig sit in die hoek van die kroeg
By die onlangse whiskyfees in Kaapstad het ek weer oudergewoonte whiskies van regoor die wêreld geproe.
Dit was heerlik.
My gunsteling tipe whisky is dié wat rokerig proe, soos iemand een keer beskryf het: Weighty and pungent. Big, dark peat notes and creosote. Almost like a burning tire, extinguished with powerful sea spray.
Ek hou daarvan om te sê dat jy die “ou oom in die hoek van die kroeg” moet kan proe.
Die mees rokerige, oftewel peaty whisky op die mark is Ardbeg. Dis my gunsteling.
Ander whiskies kan heuningrige, blommerige, neuterige, medisynerige of kruierige smake hê, maar ek hou van my verbrande modder.
Drink jy whisky? En indien wel, watter is jou gunsteling?
November 2, 2009
Die pa wys na my en sê: “Kyk die snaakse oom! Kyk, hy is ook bang vir die water.”
Ek dink om ‘n goeie onderwyser te wees, moet jy kan connect met ‘n kind op sy/haar vlak.
So stap ek nog op die strand, moeg en warm van balgooi vir ‘n paaltjiewagterknaap, verby ‘n pa met ‘n peuter wat skree. Hy probeer sy bes. Paai sy dogtertjie wat om die dood toe nie met haar voete aan die watermassa wil raak nie.
Laat los hy; laat spaander sy: hulle mossel aan mekaar vas.
Ek kyk en besluit hier moet ek help!
* * *
Stadig sluipvoet ek oordrewe nader aan die terugtrekkende brander, sodat sy nie anders kan as om na my te kyk nie.
Nes die volgende brandertjie beginne breek, draai ek beangs om en hardloop met slow motion trekke op my gesig wég van die dreigende gevaar!
Die dogtertjie lag!
Ek frons en loer wantrouig die brander agterna. Sy kyk hom ook, stip.
Soos die skuimerige waterslym slu terugtrek, mimiekvoet ek wéér sluip-sluip agterna, nuuskierig…
Maar die oomblik toe die volgende spoegbrander breek, rukbewe ek, vries verskrik botstil – en draai weer volspoed bitterstadig om, met hoë knieë en bang treë stadig volspoed sagtesand se kant toe. Sjoe!
Die dogtertjie skater!
Reg, ek het geconnect. Nou vir die les.
Ek frommel my gesig in ‘n duisend plooie. Asem ‘n mond vol Wolraad Woltemade in. Stap met reghoekige elmboë swaaiend bo my ken. Dawerend die noodlot trompop tegemoet! Basta met bangwees!
Dapper kyk sy agterna hoe ek dapper haar vrees invaar, en klou dapper aan haar dapper pappa se hand.
Haar pa hou sy asem op.
Sy kyk my na.
Selfs omstanders staan stil.
En soos die witskuim rol, draai ek amper-amper om – ek weet sy weet ek wil weg, maar ek weet sy weet ek moet in – en wrik waagmoedig terug. (Pot)sierlik – net-net vroegbetyds enkelhoog op SPRING ek - met ‘n glimlag breed soos dié van ‘n nar – …en land pabloems! in die water, mond waterwyd oop!
Sy is verstom!
En tóé begin ek dáns soos ‘n watermakranka en spat-spot rond-en-grond in die water. Haai, haai, joegaai! Luidrugtig gaan ek tekere sonder om ‘n klank te maak.
Sy is oorstelp! In haar -g-a-n-s-e- lewe het sy nog nooit so iets gesien nie. Maar die punt is, sy glo die leuen. Sy glo die les. Van oor-tot-oor glo sy my. As hierdie snaakse omie kan…
Ek glimlag breed en groet gul, sonder ‘n woord.
* * *
En ná ‘n paar treë se aanstap, netmooi ver genoeg dat ek weet hulle my nie meer sou nástaar nie, loerkyk ek vir ‘n oomblik om:
Die krulletjieskopkind los haar pa se hand… beur braaf-braaf branders toe… en spring pabloems! die bangmaakwater plat!
Pappa voel-soek in sy sakke, kry sy selfoon en neem ‘n klinkklare kiekie van sy klein waternimf: hoe sy verspot, met hoë harlekynknieë, in die water dans!
Hy skud sy kop.
Sy lag.
En ek stap rustig aan.
Op voetsoolvlak sonder ‘n taal met ‘n krieketbal in die wolke
Sondag in die natsand wandel ek toe voetsoolvlak langs die see. Alleen tussen skares strandsambreel-baaikostuum mense.
Begin somer.
Ek mis ‘n tennisbal in my hand en my ouer broers en suster hardlopend op die strand. Só sou ons balgooi en -vang en aspris-aspris mekaar injaag met tergende gooie kniedieper die see in. Destyds.
Sug. En dis hoeka laaggety: Hardloopspasie so wyd soos ‘n kind se bravade.
* * *
Maar toe, terwyl ek nog terugverlang, en asof in ‘n droom, stap ek wragtig verby ‘n kind met wicket keeping gloves aan en twee dieprooi krieketballe! EN niemand om dit vir hom te gooi nie!
Die kind is raadop, maar ek is voorop en skimp-wink vir ‘n bal; hy gee albei. Ek draai na sy ma en hou ‘n bal vraend in die lug; sy knik, al te verlig. (Sy speel met twee jonger kinders in die vlak water. Pa dobber in die diepsee.)
En só begin dit toe!
Ek beduie bietjie terug; hy draf agtertoe. Ek wys opwaarts; hy knak sy knieë. Ek slinger die bal met ‘n boog in die lug, en hy steier flink en doelgerig terug.
So hoog het hy waarskynlik nog nooit ‘n bal moes vang nie – onthou, ek het ‘n goed-geoefende rocket launch aksie. Die rooi spikkel verdwyn oor ‘n seemeeu se rug bokant die son en val soos ‘n meteoriet vuurwarm uit die hemellug.
Sy oë op die bal; my oë op sy hande. Vasgenael. Kaplaks!
Ek klap my hande gelukwensend; hy glimlag breed en rol die bal terug. Skud sy hande.
Heen en weer hardloop hy; sy ma loer soms om en cheer hom aan as hy naby kom. Dán ’n paar vinnige inskieters wat – ek weet – selfs deur die handskoene brand, gevolg deur ‘n paar hoë catches, en ene waarvoor jy moet omdraai, hardloop en oor jou kop moet vang; dan op die sagte sand sodat jy kan duik.
Uiteindelik groet ons; albei glimlaggend moeg.
En sonder ‘n enkele woord gewissel, sê ons totsiens.
Oktober 28, 2009
Woer jy op jou woek of post jy op jou blog? Wanneer transleer jy swak en wanneer assimileer jy twak? En is daar enige meriete in die Taaldebat?
In ‘n vorige post vat my lesers mekaar aan oor hulle woordgebruik. Die een sê die woord “woer” moet in sy moer in vlieg.
Self voel ek ambivalent oor al die vertalings wat Jan Internet aanpak: Oornag het my Facebook in ‘n boer verander en vandag praat my WordPress ook Afrikaans.
Die ding is vertaalkuns is maar moeilik.
Elke Jan Rap en sy google kan nie sonder meer frases oorplaas in ‘n ander taal deur net losstaande woorde te wil vertaal nie; jy verg ‘n vaardige fundi wat ‘n idee soomloos kan vertolk.
* * *
Ook in die akademie sukkel mense met die skep van behoorlike vaktaal-terminologie. Computer jargon klink weird en fake in Afrikaans: Dubbel-klik met jou regtermuisknoppie op die Vensters-ikoon. Ugh.
So, hoe gemaak met internetjoernalistiekterminologie? Skep jy nuwes of copy en paste jy die Engelse woord? Tik jy dit in italics? Hm. My voorkeur is dat jy ‘n nuwe post pos op jou blog.
* * *
Wanneer ek langs die Strand se kuslyn wandel, grief dit my telkens as ek die nuwe woonstelblokke se name lees: Topaz, Hibernian Towers, ens. Ek sou die groot blou-gebou so graag wou Bloublasie noem en die groene Khula Khaya (khula = groei/vry wees en khaya = huis/tuiste). Tsk.
* * *
Ek dink die truuk is om ‘n bietjie nederlands te gaan oplees om waarlik briljante neologismes te kan skep. Oerwoorde wat ons al vaagweg verloor het, opdiep en heraanwend.
* * *
Uiteraard is ek ‘n voorstaander van die T-opsie: ek glo meertaligheid bevorder begrip.
Sewe eksamenwenke aan ‘n matriekleerder wat sy eerste naweek omgelê het op Clifton se strand.
Nou die dag geselstik ek met ‘n matriekleerder via gmail se chatfunksie. Hulle eksamens begin nou.
Toe gee ek hom sewe tips:
- Leer jou inhoudsopgawes. Dit sal jou ‘n goeie struktuur in jou kop gee waarby jy feite kan aanhaak. Blaai ook vinnig-vinnig deur ‘n ou vraestel om ‘n goeie idee te kry van wát tipies getoets word.
- Werk vinnig: Moenie jou handboek soos ‘n storieboek lees nie – vluglees dit soos ‘n ensiklopedie: soek die feite wat nodig is op die vrae wat jy vermoed hulle gaan vra.
- Figure vooraf uit wat jy alreeds weet en wat jy nog nie weet nie. Dit kan baie verleidelik wees om herhaaldelik weer-en-weer te lees wat jy alreeds ken en die “moeilike” goed uit te stel tot later. Moenie. Werk vinnig, sorg dat jy weet wáár in jou inhoudsopgawe die werk wat jy ken, inpas, en weet waar die gaps in jou verstaan nog is.
- Maak leer fun. As jy feite moet memoriseer, omdat jy weet hulle gaan vra om die 10 watookals te lys, dan kry shortcuts om die lys te kan onthou. Gebruik al jou sintuie; teken prentjies in jou kop, ens. Maar maak dit pret.
- Wanneer jou tyd uithardloop, kyk weer vir oulaas na jou inhoudsopgawe en maak weer ‘n mental opgawe van wat jy weet en watter dele fuzzy is. Tydens die eksamen sal jy dan ook weet watter vrae om eers te skip en later na terug te kom.
- Geniet die vraestel! Onthou, ‘n vraestel is ook maar net ‘n vraestel. Hulle gaan jou nie probeer vasvra nie; hulle toets maar net stelselmatig die inhoud van jou vak. Geniet die challenge en werk so vinnig as wat jy kan – nie omdat jy hoef haastig te wees nie, maar omdat hulle meestal nie die complicated antwoord soek nie, maar die obvious ene.
- Leer in kort spurts en gee vir jouself elke nou en dan ‘n lekker, kort break. Sien uit na die lang vakansie wat voorlê en ontspan vir ‘n uur ná ‘n vraestel voor jy nog ‘n leersessie aanpak.
Hm, het my blogvriende enige ander raad vir die eksamenskrywendes?
Hehe, I pity the poor fools.
Oktober 27, 2009
Oktober 16, 2009
Trauma en waansin ná die moord
Eergisteroggend het sy naakte lyk in die water gedobber. Popeye the sailor man.
In troebel water. Sy oë oopgebal.
My skuld.
* * *
Ek sou hom wou onthou as my goeie vriend – maar mag ek hom dit noem? Eerder my vermoorde vriend? En ek sy moordenaarsvriend? Kring die rimpeling van vriendskap verder as die walle van die Styx waar hy stip met sy walglike uitpeuloë dood uit sy watergraf staar?
Sal hy my onthou vir die 47 dae van vriendskap? My goedsmoedelike groet elke oggend; elke aand? Of sal sy gees onrustig voortswem in daai laaste nagmaalkolk van gebreekte brood?
Die een se brood.
Viskos.
* * *
Ek sou kon sê my hand het geglip.
Maar daar was beslis tyd tussen die daad en die dood.
Ek kon die skrapnel van my stupidity uitvis as ek wou.
Maar ek het nie.
* * *
Eergisteroggend het ek sy bleekswart oorskot met my hande uitgelig. Sy maag was uitgeswel. Sy lyf teer soos ‘n ooglid, sag soos murg.
En toe het ek hom onserimoniëel by die toiletbak afgeflush.
Dood ná ‘n oordosis.
* * *
Ter nagedagtenis aan Popeye en Goldilocks
29 Augustus – 14 Oktober 2009
Hulle laat ‘n leë visbak na en sewentien blink scratchpatch klippies.
Oktober 7, 2009
Seks, skeermeslemmetjies of soeke na sin?
Dis binnekort tyd vir my volgende Life Skills post.
Ek het nou al onderwerpe aangeroer oor geloof, cool wees, seks met skoolmeisies, gay-wees, beroepe, vryheid, vryery, integriteit, sosiale rokery, fokken gevloekery, en hoe om jou drank te handle.
Watse onderwerp wil jy hê moet ek volgende aanroer?
Hm?
Oktober 3, 2009
Onderwys en die aanflans/vlambaarheid van wyshede
“Education is not the filling of a bucket, but the lighting of a fire.” – W.B. Yeats
“I have never let my schooling interfere with my education.” – Mark Twain
“Education is what remains after one has forgotten everything he learned in school.” … “It is, in fact, nothing short of a miracle that the modern methods of instruction have not entirely strangled the holy curiosity of inquiry.” – Albert Einstein
“It takes a village to raise a child.” – Nigeriese gesegde (“Ora na azu nwa”)
“Education, therefore, is a process of living and not a preparation for future living.” – John Dewey
“The first problem for all of us, men and women, is not to learn, but to unlearn.” – Gloria Steinem
“The illiterate of the 21st century will not be those who cannot read and write, but those who cannot learn, unlearn, and relearn.” – Alvin Toffler
“In large states public education will always be mediocre, for the same reason that in large kitchens the cooking is usually bad.” – Friedrich Nietzsche
“Children require guidance and sympathy far more than instruction.” – Annie Sullivan
“If we value independence, if we are disturbed by the growing conformity of knowledge, of values, of attitudes, which our present system induces, then we may wish to set up conditions of learning which make for uniqueness, for self-direction, and for self-initiated learning.” – Carl Rogers
“The best teacher is the one who suggests rather than dogmatizes, and inspires his listener with the wish to teach himself.” – Edward Bulwer-Lytton
“Treat people as if they were what they ought to be and you help them to become what they are capable of being.” – Goethe
“The whole art of teaching is only the art of awakening the natural curiosity of young minds for the purpose of satisfying it afterwards.” – Anatole France
“The experience of the race shows that we get our most important education not through books but through our work. We are developed by our daily task, or else demoralized by it, as by nothing else.” – Anna Garlin Spencer
“Creativity is a type of learning process where the teacher and pupil are located in the same individual.” – Arthur Koestler
“Education’s purpose is to replace an empty mind with an open one.” – Malcolm Forbes
“I may have said the same thing before… But my explanation, I am sure, will always be different.” – Oscar Wilde
“Education is the kindling of a flame, not the filling of a vessel” – Socrates
